.
ارزشی بودن کارها
در:
mahdi123
نویسنده
: مهدی نظری
-
Summary rating: 1 stars
(1 دريافت)
-
ملاقات ها : 122
-
لغات:900
-
Comments
:
0
ارزشي بودن كار هر پديده كه در راستاي نياز انسان قرار گيرد، ارزش پيدا میكند؛ چونوسيله تأمين آن نياز
به شمار ميآيد؛ براي مثال گرسنگي يك نياز است و مادّهغذايي كه اين نياز اساسي را اشباع ميكند؛ ارزش و مطلوبيت ابزاري دارد.كار و اشتغال نيز وسيله تأمين نيازهاي گوناگون مادي انسان است و ارزشابزاري دارد؛ چنانكه بيكاري به طور طبيعي منشأ فقر و تنگدستي و ناكامماندن خواستهاي انسان به شمار ميآيد و داراي ارزش ابزاري منفي است. امام عليدر اينباره ميفرمايد: انّ الاشياء لما ازْدَوَجَت اِزْدَوَج الكَسِلُ والعَجْزُ فَنتِجا بينهما الفقر؛ آنگاه كهپديدهها با يكديگر جفت شدند، تنبلي و ناتواني كنار هم قرار گرفتند،پس فقرتنگدستي را پديد آوردند. اين روايت، فقروپديدهاي منفي و بيكاري را بدان سبب كه عامل ومنشأ آن است ـ داراي ارزش ابزاري منفي ميداند. در مقابل، كار و تلاشداراي ارزش ابزاري مثبت است : ان معايش الخلق خمسه: الاماره والعماره والتجاره والاجاره والصدقات واما وجه العماره فقوله تعالي «هو انشأكم من الارض واستعمركم فيها»فاعلمنا سبحانه انه قد امرهم بالعماره ليكون ذالك سبباً لمعايشهم لمايخرجمن الارض من الحب والثمرات و ماشا كل ذلك مما جعله اللّه معايشللخلق؛ مردم از 5 طريق ميتوانند كسب روزي نمايند: مناصب ومشاغل دولتي، آباداني و سازندگي، اجاره كردنها و دادنها، پرداخت ودريافت صدقات. امّا علت اينكه يكي از اين 5 طريق آباداني وسازندگي است كلام خداي تعالي ميباشد كه فرمود «او خداييست كهشما را از خاك آفريد و براي آباد ساختن آن برگماشت» با اين بيانخداي تعالي ما را آگاه گردانيده، كه در واقع به مردم در جهت آبادانيامر كرده است چرا كه اين كار باعث جلب روزي براي آنان ميشود،مانند دستيابي به چيزهايي كه از آن ميرويد مثل دانههاي گندم وجو...، ميوهها و مانند آن. اين روايت وسيله بودن كارهاي مختلف جهت تأمين معيشت انسان راآشكارا بيان ميكند. كار در ديگر نظامهاي اجتماعي نيز ارزش ابزاري دارد.از آن جا كه انسان در حيات طبيعياش به دنبال تأمين نيازهاي معيشتي خوداست و كار در راستاي رفع اين نوع نيازها قرار ميگيرد، نقش ارزش ابزاري بهدست ميآورد. بر اين اساس، تئوريهاي علم اقتصاد در مورد نيروي كار درجانب عرضه، دستمزد را متغير اصلي به شمار ميآورند. از منظر اينتئوريها، انسان اقتصادي انساني طبيعي است كه نگرش، منش و رفتارشتأمين نيازهاي طبيعي فردي ـ اجتماعي است. در واقع اين نيازهاي طبيعي انگيزههاي متفاوتي پديد ميآورند كه عامل مؤثر پديد آورنده كارند. بر پايهاين انگيزهها، انسان طبيعي به كار و تلاش رو ميآورد و تا آن جا كه اينانگيزهها كشش دارند، تلاش ميكند. اين انگيزهها به دو نوع بيروني مانندنيازهاي اقتصادي، ميل به پيوستگي به ديگران، كسب عزت و احترام درجامعه، و دروني چون تمايل به تحرك و فعاليت، تجربه و شناسايي موقعيت وخوديابي تقسيم ميشوند. تفاوت انگيزههاي بيروني و دروني در آن است كه در انگيزه دروني عاملكار هدف ميشود و در انگيزه بيروني وسيله هدفي ديگر. انسان طبيعيخواستههاي طبيعي دارد. كار و تلاش يا يكي از اين خواستهها است (ارزشغايي طبيعي) و يا وسيلهاي جهت تأمين نيازهاي ديگر. (ارزش طبيعيابزاري) نكته اساسياي كه بايد بدان توجه داشت، اين است كه انسان طبيعينيازهاي طبيعي دارد و عنصر كار را وسيله اين نيازهاي طبيعي قرار ميدهد.اين امر ارزش ابزاري به كار ميبخشد. چنانچه انگيزههاي طبيعي به گونهاي بهحيات انساني نه طبيعيـ مرتبط گردد، كار داراي ارزش غايي ميشود؛براي مثال وقتي ميگوييم، اگر كسي به انگيزه دستمزد گرفتن و تأمين معيشتو رفاه خود و خانوادهاش كار و تلاش كند، درجهاي از تقوا به دست ميآورد،كار ارزش غايي مييابد؛ زيرا در واقع نوعي انجام وظيفه ديني است.امامعلي(ع) در دو روايت زير همين نوع ارزش را مطرح فرموده است. ماغَدوه احدكم في سبيل اللّه باعظم من غدوته يطلب لولده وعيالهمايُصْلِحهم؛ هيچ تلاش بامدادي در راه خدا از كار صبح هنگام، درجهت رفاه و آسايش فرزند و خانواده، والاتر نيست. من طلب الدنيا حلالاً تعطّفاً علي والد او ولد او زوجه بعثه الله تعالي و وجههعلي صوره القمر ليله البدر؛ كسي كه از سر دلسوزي بر پدر يا فرزند ياهمسر به دنبال امر دنيا
منتشر شده در:
February 15, 2008
خلاصه بيشتر توسطmahdi123
More